telefon

W poprzednim wpisie opisywałam na podstawie tłumaczonego artykułu cztery główne czynniki regulacyjne skóry. W tym wpisie przyjrzę się pozostałym mechanizmom termoregulacyjnym, w które wyposażony został koń i które pozwalają mu na tkwienie na zimnie.

1) Tkanka tłuszczowa

Ilość tkanki tłuszczowej stanowi istotny element termoregulacyjny. Tkanka tłuszczowa jest nie tylko rezerwą dla organizmu, ale dzięki słabej przewodności i słabemu ukrwieniu jej właściwości izolacyjne są trzykrotnie większe w porównaniu z innymi tkankami w które wyposażony jest organizm. Dlatego też ważne jest, aby koń posiadł większą ilość tkanki tłuszczowej przed zimą. Zdziczałe konie oraz utrzymywane w warunkach naturalnych w sposób naturalny zmieniają swoją masę ciała w ciągu roku i przybierają jesienią na wadze nawet o 20%. Zazwyczaj obserwuje się, że konie z większą ilością tkanki tłuszczowej mają krótszą sierść zimą w porównaniu z końmi o mniejszej zawartości tłuszczu. Co ciekawe, zimowa tkanka tłuszczowa rozkłada się równomiernie w ciele w przeciwieństwie do otłuszczenia zwierząt przebywających w ciepłym klimacie, u których tkanka tłuszczowa koncentruje się w wybranych obszarach ciała.

2) Wielkość zwierzęcia

Utrzymywane w takich samych warunkach konie mniejszych ras mają dłuższą/gęstszą sierść w porównaniu do koni raz większych. Grubszą okrywę włosową można też zaobserwować u źrebiąt. Łączy się to z faktem, że małe zwierzęta potrzebują więcej energii do ogrzania jednego centymetra sześciennego ciała. Dlatego mniejsze zwierzęta tracą więcej ciepła niż duże. Dodatkowo do dużego rozmiaru ciała, zaokrąglony kształt ciała zmniejsza stosunek pola powierzchni do masy ciała. Aby zrekompensować większą powierzchnię ciała, konie z północy wyewoluowały na cięższe, bardziej zaokrąglone z krótszymi nogami, doskonale chronionymi przez grube włosy. Dzięki temu mogą one zatrzymywać więcej ciepła i lepiej radzą sobie z zimnem.

3) Ilość paszy

Zwiększone pobranie paszy zwiększa produkcję ciepła przez organizm. Wiąże się to z faktem, że podczas trawienia włókna, ciepło powstaje jako produkt uboczny. Ważne jest, aby konie miały dostęp do paszy objętościowej 24h na dobę. Podczas zimnej pogody konie mają szansę na zwiększenie produkcji ciepła poprzez ciągłe pobieranie paszy i trawienie włókna. Szczególnie jest to ważne, w sytuacji, gdy inne mechanizmy termoregulacyjne nie są jeszcze dostosowane do gwałtownych zmian pogodowych takich jak gwałtowny spadek temperatury.
Takie dodatkowe zapotrzebowanie na paszę nazywane jest klimatycznym zapotrzebowaniem na energię. Obserwacje wykazały, że konie potrzebują około 0,2 do 2,5 % więcej energii, aby utrzymać swoją temperaturę, przy obniżaniu się temperatury otoczenia o 1 stopień Celsjusza poniżej ich temperatury krytycznej. (Temperatura krytyczna jest indywidualna dla każdego osobnika i jest różna w zależności od pory roku, jak również zależy od innych mechanizmów termoregulacyjnych i czynników środowiskowych). Mniejsze konie  mają wyższą temperaturę krytyczną, co oznacza, że straty ciepła z ich ciała są większe niż u koni dużych. Dlatego też mniejsze konie, potrzebują więcej dodatkowej paszy proporcjonalnie do ich masy ciała. Zatem im wyższa temperatura krytyczna, tym większych strat ciepła zwierzę doświadcza.

4) Aktywność

Odnotowano, że zimą w porównaniu do lata konie zdziczałe ograniczają aktywność lokomocyjną. Obniżona aktywność lokomocyjna w zimę powtarzała się co roku i jej występowanie wiązało się ze spadkiem wewnętrznej produkcji ciepła. Ten mechanizm adaptacyjny pomaga zdziczałym koniom radzić sobie podczas zimy z nadmiernym wydatkiem energetycznym. Ten sam spadek zmniejszenia aktywności obserwowany jest u koni domowych utrzymywanych w warunkach zbliżonych do naturalnych. Pomimo że konie domowe, jeśli chodzi o poszukiwanie pożywienia, nie są wystawiane na taką próbę jak konie zdziczałe, to spowolnienie swojej aktywności ma ewidentnie ten sam cel co u koni zdziczałych – zmniejszenie wydatków ciepła podczas niskich temperatur. Normalnym więc rytmem sezonowym dla koni jest, aby być mniej ćwiczonymi zimą, dlatego też w tym czasie nie jest zalecane forsowne trenowanie koni.
Podczas ostrych i zimnych okresów niekorzystnej pogody, razem z ogólnym obniżeniem aktywności w czasie zimna, obserwowane były też krótkie okresy niespokojnej aktywności. Wiąże się to z faktem, że krótkotrwały ruch jest przydatnym połączeniem i przejściem do stanu zwiększonej produkcji ciepła, gdy inne czynniki systemu termoregulacji dostosowują się do zmieniających się warunków temperaturowych.

5) Promieniowanie ciepła

Czasem można zaobserwować konie leżące lub stojące bardzo blisko siebie, w ten sposób redukują one utratę ciepła poprzez radiację. Przez taką bliskość konie zmniejszają powierzchnię ciała wystawioną na warunki zewnętrzne. Równocześnie zwierzęta, które z jakichś powodów nie produkują wystarczającej ilości ciepła, mogą pozyskiwać dodatkowe ciepło z promieniowania kompana znajdującego się w swoim bliskim sąsiedztwie. Poza tym poprzez zmianę pozycji ciała oraz jego orientacji konie mogą zwiększyć absorpcję promieniowania słonecznego i używać go jako dodatkowego źródła ciepła. Często można zaobserwować konie preferujące kąpiele słoneczne zamiast jedzenia. Zdarza się to podczas krótkich słonecznych zimowych dni, a gdy tylko słońce zachodzi, konie powracają do jedzenia.

6) Naturalna powłoka

Śnieg, który czasem jest widoczny na końskich grzbietach, również pomaga zapewnić dodatkową warstwę ochronną przed utratą ciepła.
W wietrzne, deszczowe dni możemy obserwować konie stojące odwrócone ogonami w kierunku wiatru z opuszczonymi głowami. W ten sposób konie efektywnie chronią swoje szyje, głowy, uszy i oczy przed wodą i wiatrem. Ogony służą do ochrony zadu – krótsze włosy na rzepie ogonowym zmieniają kierunek spływania zarówno śniegu, jak i wiatru znajdujących się w okolicach zadu konia. W takie dni konie mogą być też widziane w schronieniach osłaniających je przed wiatrem lub w okolicach takich obiektów naturalnych jak drzewa czy zbocza chroniące je przed działaniem wiatru. Częściej jednak z tego typu schronień konie korzystają, aby ukryć się przed upałem i owadami.

7) Drżenie

W ekstremalnych warunkach, ciepło u koni może być też wytwarzane przez drżenie. Podczas dreszczy ciepło wytwarzane jest poprzez rozrywanie wiązań ATP w mięśniach. Dreszcze są zazwyczaj ostrą reakcją na niespodziewaną ekspozycję na zimno, a czasem pojawiają się po długotrwałym wystawieniu koni na zimno podczas deszczowych dni. U zdrowych zwierząt, dreszcze zastępowane są normalną produkcją ciepła wewnątrz organizmu, jak tylko zaadaptują się do nowych warunków pogodowych.

I to tyle jeśli chodzi o mechanizmy termoregulacyjne w jakie wyposażony jest koń i jego strategie walczenia z zimnem. W następnym wpisie zdradzę, jakie sytuacje (powszechnie występujące w stajniach) negatywnie wpływają na termoregulację koni i mogą prowadzić do występowania poważnych schorzeń. Jeśli ktoś chciałby coś dodać lub ustosunkować się do tego tekstu zachęcam do pozostawienia komentarza 🙂

 

Artykuł w dużej mierze powstał na podstawie tłumaczenia artykułu anglojęzycznego, którego oryginalna wersja znajduje się tutaj:

http://holistichorseandhoofcare.blogspot.com/2014/03/thermoregulation-in-horses-in-cold-time.html

Komentarze

DOŁĄCZ DO NAS

face   gplus

Smart-Way,
ul. Władysława Trylińskiego 2
10-683 Olsztyn

Tel: 502-155-401,
e-mail: biuro@smart-way.eu

Partnerzy

logo-avimedica-min

 

na-strone

 

run

tup